Middelnederlandsch Woordenboek

Historisch beschrijvend woordenboek van het Nederlands van 1250 tot 1550

Het MNW beschrijft de woordenschat van het Middelnederlands. Dat is het Nederlands dat in de dertiende tot zestiende eeuw gesproken werd in het gebied dat ongeveer samenvalt met het huidige Nederland en Vlaanderen. Het woordenboek bevat 75.000 trefwoorden. Het eerste deel verscheen in 1885 en het negende en laatste deel in 1929. Dit woordenboek is een onmisbaar instrument voor iedereen die zich bezighoudt met de taal- en letterkunde van onze middeleeuwen.

De informatie in het MNW

Van ieder woord geeft het MNW -voor zover mogelijk- de grammaticale kenmerken, de herkomst, een verklaring en/of hertaling in modern Nederlands en één of meer citaten. Het woordenboek illustreert betekenissen met in totaal bijna 400.000 citaten uit ruim 4000 bronnen. De bronnen staan beschreven in het onderdeel Bouwstoffen.

Koppelingen

Bovenaan elk artikel staat een link naar het overeenkomstige trefwoord in het ONW. Koppelingen met de andere historische woordenboeken volgen nog. Verder wordt essentiële informatie uit de Bouwstoffen (datering, lokalisering en auteursnaam) direct aan de citaten gelinkt.

Geschiedenis

De eerste negen delen van het elfdelige MNW zijn geschreven door dr. Eelco Verwijs en dr. Jakob Verdam. Prof. dr. Willem De Vreese en G.I. Lieftinck bewerkten de Bouwstoffen. Dr. Anton Beekman breidde de reeks uit met een elfde deel over de wateren van Nederland. In 1885 verscheen het eerste deel en in 1941 het laatste deel. Samen met het Corpus Gysseling (het bronmateriaal voor het VMNW) en een collectie van bijna 300 rijm- en prozateksten, verscheen het MNW in 1998 op de Cd-rom Middelnederlands. Het digitale bestand van die cd-rom vormt de basis voor het MNW online.

Werk in uitvoering

Aan het digitale MNW-bestand zal nog het volgende gebeuren:

  • koppeling informatie bronnenlijst aan citaten voltooien
  • alle verwijzingen naar de juiste plek laten leiden
  • afleidingen en samenstellingen binnen een lemma ook apart opvraagbaar maken
  • opzoekbaarheid van vaste verbindingen verbeteren
  • informatie over ca. 10.000 Middelnederlandse woorden uit aanvullende en specifieke woordenboeken toevoegen