Woordenboek der Nederlandsche Taal

Historisch wetenschappelijk beschrijvend woordenboek van het Nederlands van 1500 tot 1976

Het WNTbeschrijft de betekenis en geschiedenis van honderdduizenden woorden uit het geschreven Nederlands van 1500 tot 1976. Het bevat ca. 95.000 hoofdtrefwoorden en ca. 1.700.000 citaten.

De informatie in het WNT

Van ieder woord geeft het woordenboek de grammaticale kenmerken, de herkomst, de betekenis(sen), het gebruik ervan in verbindingen, uitdrukkingen en spreekwoorden, en de afleidingen en samenstellingen. Het woordenboek illustreert betekenissen met citaten uit ruim 12.000 bronnen. Die variëren van romans en gedichten tot handleidingen, wetteksten en recepten. In 2001 zijn er drie 'papieren' delen Aanvullingen verschenen met vooral 20ste-eeuwse woorden. Bovenaan het basisartikel staat nu een link naar de bijbehorende aanvulling.

Koppelingen

Het WNT bevat koppelingen naar het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands en naar het Etimologiewoordeboek van Afrikaans. Verder bevat het WNT koppelingen naar de Taal-Atlas van Noord- en Zuid-Nederland en gedeeltelijk al naar de drie grote regionale woordenboeken: het Woordenboek van de Brabantse Dialecten, het Woordenboek van de Limburgse dialecten en het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten. Een aantal artikelen is voorzien van illustraties d.m.v. een link naar het Cruijdeboeck van R. Dodoens of naar De dieren afgebeeld, beschreven en in hunnen levenswijze geschetst van L.A.J. Burgersdijk. Het aantal links zal bij elke nieuwe versie van het WNT worden uitgebreid.

Geschiedenis

In 1851 presenteerde Matthias de Vries zijn ontwerp voor een 'volledig Nederduitsch taalkundig woordenboek'. Sindsdien hebben vijf generaties redacteuren bijna anderhalve eeuw aan het WNT gewerkt. Bij de voltooiing in 1998 bestond het uit maar liefst 40 dikke banden.Het is daarmee het grootste woordenboek ter wereld. De eerste elektronische versie van het WNT werd uitgegeven op cd-rom (niet meer verkrijgbaar). Sinds 2007 staat het WNT online.

WNT in cijfers (papieren editie incl. aanvullingen)

  • ca. 95.000 hoofdtrefwoorden
  • ca. 400.000 trefwoorden
  • ca. 1.700.000 citaten
  • 49.255 bladzijden
  • 98.510 kolommen
  • 32 delen
  • 43 banden
  • ca. 3 meter boeken
  • 134 werkjaren

Werk in uitvoering

Het WNT online is in feite een reeks XML-bestanden, die nog voortdurend bewerking ondergaan. Denk bijvoorbeeld aan:

  • uniformering van bronaanduidingen en datering van citaten
  • tekstcorrectie
  • structuurcodering
  • verbetering en aanvulling van de bronnenlijst
  • links naar de andere historische woordenboeken

Het WNT is dus niet alleen een rijke, maar ook een groeiende bron van informatie.