Woorden als handelsoorlog, drones en femicide kenmerkten de Nederlandstalige krantenberichten van afgelopen jaar. Maar gelukkig was er ook luchtiger nieuws, bijvoorbeeld over de huisdierenkaart, de molkoffer en labubu’s. De website Woordpeiler brengt die trends in beeld.
Importheffingen, drones en defensie-uitgaven
2025 was een turbulent jaar. Met het opnieuw aantreden van Donald Trump als president van Amerika verschuiven de politieke verhoudingen in de wereld in rap tempo. Denk aan de in maart aangekondigde importheffingen op goederen die buiten Amerika geproduceerd zijn. Het woord piekte in de kranten afgelopen jaar, net als de gerelateerde termen handelstarieven, importtarieven (vooral gebruikt in België), heffingen en handelsoorlog.
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne duurt voort en neemt nieuwe vormen aan. Aanvallen met drones waren aan de orde van de dag. Ook werden er op verschillende plekken in Nederland en België mysterieuze drones waargenomen. In november lag het vliegverkeer van en naar Eindhoven een paar uur plat, en ook boven Zaventem werd het vliegverkeer stilgelegd. Drone(s) was dus een van de kenmerkende woorden van 2025, en er doken ook nieuwe dronewoorden op zoals lokdrones en dronemuur.
Door al deze ontwikkelingen is het niet verwonderlijk dat het thema ‘veiligheid’ hoog op de agenda stond. In februari was er een veiligheidsconferentie in München, Oekraïne onderhandelde over veiligheidsgaranties, er moest een herbewapeningsplan komen voor Europa en op de NAVO-top in Den Haag waren de defensie-uitgaven een belangrijk thema. Ondertussen kwam de wereld massaal in protest tegen de passieve houding ten aanzien van de oorlog in Gaza, en liepen talloze mensen mee in een rodelijndemonstratie.
Manosfeer, womanosphere en femicide
Eind 2025 riep het Instituut voor de Nederlandse Taal manosfeer uit tot ‘verschijnwoord’ van het jaar. Het woord dook in 2016 voor het eerst op als vernederlandsing van het Engelse manosphere, dat in 2012 ontstond, en maakte in 2025 een opvallende opmars in de kranten. Met manosfeer wordt een online gemeenschap van mannen bedoeld die bekendstaat om machogedrag, antifeministische, vrouwonvriendelijke en seksistische opvattingen. De recente toename van het woord hangt samen met de Netflix-serie Adolescence van maart 2025. In die serie raakt een dertienjarige jongen verstrikt in de manosfeer en wordt gearresteerd voor de moord op een klasgenote.
Op 16 mei schreef Stine Jensen in NRC: “We moeten het wat mij betreft ook gaan hebben over de oprukkende womanosphere, ook wel de femosphere genoemd. Wat begon als een tegenreactie op de manosphere (en daarom eerst ‘feministisch’ genoemd), is inmiddels uitgegroeid tot een griezelige vrouwelijke evenknie met veel overeenkomsten met de manosphere, ‘Andrew Tate voor meisjes’ gedoopt.” Het woord womanosphere kwam nog niet eerder voor en debuteerde in 2025 in de krant.
Naast manosfeer piekte ook het woord femicide (‘vrouwenmoord’) in de kranten. Er werd geschreven over hoe Nederland het geweld tegen vrouwen beter zou moeten aanpakken. De directe aanleiding was de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, in de nacht van 19 op 20 augustus 2025. Die gebeurtenis maakte een hoop los in de samenleving. Onder andere de actie ‘Wij eisen de nacht op’ de terugkeer van de feministische actiegroep Dolle Mina en verschillende protestmarsen die georganiseerd weren.
Meerwaardebelasting en asielwetten
Wat betreft de landelijke politiek ging het in de Belgische nieuwsberichten vaak over meerwaardebelasting: de belasting die betaald moet worden over de behaalde winst na belegging in aandelen. Ook het woord arizona-regering kwam frequent voor. Daarmee wordt de federale coalitie bedoeld van N-VA, Vooruit, CD&V, MR en Les Engagés, onder leiding van premier Bart De Wever. De naam verwijst naar de kleuren in de vlag van de Amerikaanse staat Arizona (geel, blauw, rood, oranje) die overeenkomen met de partijkleuren.
In Nederlandse kranten was er veel rumoer rondom asielwetten. De Tweede Kamer wilde de wetten aanscherpen om “het strengste asielbeleid ooit” in Nederland van de grond te krijgen. Dat houdt in dat onder andere de verblijfsvergunning verkort wordt en dat gezinshereniging met familieleden lastiger wordt. Daarnaast ontving iedere Nederlander de overheidsbrochure ‘Bereid je voor op een noodsituatie’ met informatie over wat er in je noodpakket moet zitten, en bleek dat iedereen te veel PFAS in het bloed zou hebben.
Huisdierenkaart, molkoffer en labubu’s
Een vrij verontrustend overzicht tot nu toe, maar er was ook minder zwaar nieuws. In de zomer raakte de wereld in de greep van wollige poppen met grote ogen, gespitste oren, gekartelde tanden met een brede grijns. Overal stonden mensen in lange rijen om een van de populaire labubu’s te bemachtingen. In België werd de huisdierenkaart ingevoerd. Een kaartje ter grootte van een bankpas dat aangeeft dat je een huisdier hebt, met daarop contactgegevens van een persoon die in noodgevallen de zorg voor je dier kan overnemen. En in oktober gingen de eerste vrijwilligerskorpsen officieel aan de slag. Een vrijwilligerskorps bestaat uit burgers die in een crisissituatie een handje kunnen helpen. Ook de frigobon was een veelbesproken onderwerp, de Vlaamse ‘koelkastpremie’ voor energiezuinige huishoudapparaten. Tot slot werd er druk gediscussieerd over de molkoffer, een nieuw spelelement in de bekende tv-serie Wie is de mol? De koffer is een stuk handbagage vol attributen waaruit de mol kan putten voor zijn of haar sabotagepogingen. “De molkoffer: briljante innovatie of flagrant spelbederf?” staat er op 19 april in De Morgen.
Welke woorden zijn het meest kenmerkend voor de afgelopen periode? Maandelijks brengen we een Woordpeiling uit op basis van een data-analyse van ongeveer tien miljoen krantenartikelen uit de periode 2000 tot nu, afkomstig uit het Corpus Hedendaags Nederlands (CHN). Samen vertegenwoordigen die teksten ruim drie miljard woorden. Per maand analyseren we hoe vaak woorden voorkomen, hoe hun gebruik zich in de voorafgaande jaren ontwikkelt en in welke mate ze tijdelijk pieken.
.