iemand die zelf thuis, meestal in potjes in de vensterbank, groenten en kruiden kweekt
“Vensterbankboer worden, hoe begin je en wat levert het op?”: een opvallende kop bij een artikel van Heleen van Lier in de Volkskrant. Vensterbankboer is een nieuwe, vrij doorzichtige samenstelling in het Nederlands. De krant verzon het woord niet; het werd al iets langer gebruikt, bijvoorbeeld door ‘kiemcoach’ Niek Stavenga. Op zijn site kiemcoach.nl en op YouTube geeft Stavenga allerlei tips hoe je het beste kunt vensterbankboeren en ook tegen de krant vertelt hij erover. Veel mensen zijn begonnen met vensterbankboeren “tijdens de minimoestuintjeshype van de supermarkt”, aldus Stavenga. Zelf kweken is in de praktijk best een beetje lastig, maar het is ook weer “geen hogere wiskunde”. Als je wat eenvoudige tips opvolgt kun je het nog steeds aanpakken met een glazen potje of een schaaltje met watten, maar als je dat wil kun je ook heuse vensterbanksystemen kopen. Je wordt er alleen niet per se rijk van, schrijft Van Lier: “We zijn sinds twee maanden aan het vensterbankboeren geslagen, maar veel heeft het nog niet opgeleverd. Wie vensterbankboer wordt, moet niet verwachten een gezin ermee te kunnen voeden, waarschuwt Leo Marcelis, hoogleraar tuinbouw aan de Wageningen Universiteit. De werkelijke winst zit niet in de kilo’s, maar in het plezier van het telen van voedsel.” Bovendien is het gezond, en het ziet er vaak ook nog eens leuk uit: Stavenga noemt rode klaver de “confetti op je bord”. Vensterbankboer is niet het enige woord dat voor deze thuisboeren wordt gebruikt: vensterbankagrariër bestaat ook, net als aanrechtagrariër.
Moestuintjes in de vensterbank zijn dus populair, maar steeds meer mensen hebben ook een wat grotere moestuin op een heus moestuinencomplex. Rond moestuinieren zingen wel wat meer nieuwe woorden rond: zo bestaat er een moestuincoach die veel tips heeft voor de makkelijke moestuin. Steeds meer mensen noemen zichzelf moestuinhippie, ook als ze slechts aan het stadstuinieren zijn, met een minimoestuintje op het balkon bijvoorbeeld. In 2014 werd het woord moestuinsocialisme genomineerd door Van Dale als Woord van het Jaar. Dat woord werd gevormd naar aanleiding van een uitlating van de toenmalige Nederlandse staatssecretaris van Sociale Zaken Jetta Klijnsma. Klijnsma wilde met deze nieuwe vorm van socialisme zelfredzaamheid propageren door minima en ouderen met AOW of een klein pensioen te stimuleren een moestuin te nemen. Ook het woord aalmoestuin was vervolgens snel bedacht.
Het woord vensterbank zelf komt dan weer niet in heel veel nieuwe woorden voor, maar de vensterbank zelf wordt wel vaker ingezet om nieuwe hobby’s of overtuigingen te etaleren. Een xenosboeddhist leukt zijn vensterbank bijvoorbeeld vaak op met Boeddhabeelden. Xenosboeddhisme is volgens het Woordenboek van Nieuwe Woorden (WNW) een ‘als oppervlakkig beschouwde vorm van boeddhisme waarbij mensen niets of weinig weten van de beginselen van het boeddhisme zelf, maar zich vooral richten op ‘het uiterlijke vertoon’ dat bij de levensbeschouwing hoort, wat zich vooral uit in het kopen van Boeddhabeelden bij bijvoorbeeld de winkel Xenos’. Maar misschien worden die beelden binnenkort wel overwoekerd door kweeksels van de vensterbankboer.
Bronnen:
- kiemcoach.nl
- de Volkskrant, 20 maart 2026 (alleen voor abonnees)