Matthias de Vriesjaar

Op 9 november 2020 is het precies tweehonderd jaar geleden dat de Nederlandse taal- en letterkundige Matthias de Vries werd geboren. De Vries heeft veel voor de studie van het Nederlands betekend en is onder andere grondlegger van het grootste woordenboek ter wereld, het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Om deze belangrijke wetenschapper te eren roepen wij 2020 uit tot Matthias de Vriesjaar, en lanceren we in samenwerking met de Leidse Universiteit en de stad Leiden verschillende publicaties en evenementen. Op deze pagina leest u alles over de activiteiten die we organiseren.

Afbeelding: Wikimedia Commons

Programma

7 maart: stadswandeling

11.00 - Kamerlingh Onnes Gebouw, Steenschuur 25, Leiden

Op zaterdag 7 maart geeft Tanneke Schoonheim een rondleiding door Leiden die langs plekken voert verbonden aan het werk en leven van Matthias de Vries. De stadswandeling is onderdeel van de Neerlandistiekdagen. Deelname aan de Neerlandistiekdagen kost €20,- (€10,- voor studenten) en de inschrijving verloopt via de website. Na afloop wordt de route toegevoegd aan de stadswandelingen van VVV Leiden.

10 juni: dictee

Een dictee waarbij niet het Groene Boekje leidend zal zijn, maar de regels van de spelling De Vries en Te Winkel. Dat is de spelling die in 1863 speciaal voor het schrijven van het Woordenboek der Nederlandsche Taal ontworpen werd en kort daarna in Nederland en Vlaanderen ook als de officiële spelling zou gaan gelden. Het dictee zal plaatsvinden in zowel Nederland (Leiden) als Vlaanderen (De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren, Gent).

9 augustus: lezing & kranslegging

14.30 - begraafplaats Groenesteeg 126, Leiden

Matthias de Vries overleed op 9 augustus 1892, en vier dagen later werd hij begraven op de begraafplaats Groenesteeg. Op 9 augustus 2020 zullen we daarom een bloemenkrans leggen op het graf van De Vries. Vooraf geeft voormalig INL-directeur Piet van Sterkenburg een lezing in het auditorium van de begraafplaats.

Oktober: lezing Nicoline van der Sijs

Rijksmuseum Boerhaave, Lange St. Agnietenstraat 10

In oktober 2020 houdt de werkgroep geschiedenis van de Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren hun jaarlijkse symposium in Rijksmuseum Boerhaave in Leiden. Onderzoeker en historisch taalkundige Nicoline van der Sijs houdt tijdens deze bijeenkomst een lezing over Matthias de Vries.

5 november: symposium & boekpresentatie

Op 5 november organiseren we een wetenschappelijk symposium over Matthias de Vries en de lexicografie in het algemeen. Met lezingen over onder andere de decennialange discussies over woorden die wel/niet toegelaten worden tot een nationaal woordenboek van het Nederlands, en de langetermijn­ontwikkeling van de lexicografie, gezien vanuit een Nederlands/Engels-perspectief. Daarnaast wordt een boek gepresenteerd over de geschiedenis van het Instituut voor de Nederlandse Taal van de hand van voormalig INL-directeur Piet van Sterkenburg en Frieda Steurs, de huidige directeur van het instituut. In het boek komen De Vries en zijn taalkundige nalatenschap uitgebreid aan bod.

Sprekers: Gijsbert Rutten (Universiteit Leiden), Dirk Geeraerts (KU Leuven), Freek van de Velde (KU Leuven), Wim Vandenbussche (Vrije Universiteit Brussel).

Wie was Matthias de Vries?

"De aartsvader van de neerlandistiek", noemde historisch letterkundige Frits van Oostrom Matthias de Vries ooit. En terecht: De Vries zorgde onder meer voor belangrijke tekstedities van Boendales Lekenspiegel (1844) en, in samenwerking met Eelco Verwijs, van Maerlants Spiegel Historiael (1863); in 1849 werd hij op 29-jarige leeftijd hoogleraar Nederlands in Groningen, een professoraat dat hij in 1853 inruilde voor de leerstoel Nederlands en Geschiedenis in Leiden. Maar het is met name zijn pionierswerk in de wetenschappelijke beschrijving van de woordenschat waar hij binnen de neerlandistiek om geroemd wordt. 

Op deze website maken wij gebruik van cookies.