Persbericht: De Nederlandse Dataprijs gaat naar 17e-eeuwse krantenset

Op 18 november werd bekend dat de Nederlandse Dataprijs 2020 in de categorie sociale en geesteswetenschappen is toegekend aan de 17e-eeuwse krantenset die door honderden vrijwilligers is getranscribeerd binnen een samenwerkingsproject tussen het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT), de Koninklijke Bibliotheek, de nationale bibliotheek van Nederland (KB) en het Meertens Instituut onder leiding van…

Tags:

Historisch Nederlands

Alle informatie over historisch Nederlands op onze website verzameld op één pagina.

Tags:

Matthias de Vriesjaar 2020

In 2020 herdacht het Instituut voor de Nederlandse Taal de ‘aartsvader van de neerlandistiek’ Matthias de Vries (1820-1892).

Tags: ,

Woordenboek der Nederlandsche Taal

Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) is het grootste historische woordenboek ter wereld. Het beschrijft de betekenis en geschiedenis van honderdduizenden woorden uit het geschreven Nederlands van 1500 tot 1976

Tags: , ,

Vroegmiddel­nederlands Woordenboek

Het Vroegmiddelnederlands Woordenboek (VMNW) is een historisch wetenschappelijk woordenboek van het 13e-eeuwse Nederlands: het beschrijft de woordenschat uit de periode 1200-1300. Het bevat circa 25.000 trefwoorden en ongeveer 26.000 citaten.

Tags: ,

Middel­nederlandsch Woordenboek

Het Middelnederlandsch Woordenboek (MNW) beschrijft de woordenschat van het Nederlands dat tussen 1250 tot 1550 werd gesproken in het gebied dat samenvalt met het huidige Nederland en Vlaanderen.

Tags: ,

Woordenboek der Friese Taal

Het Wurdboek fan de Fryske taal (WFT) beschrijft het Nieuwfries van 1800 tot en met 1975 en bevat ruim 120.000 trefwoorden. Dit 25-delige wetenschappelijk beschrijvend woordenboek is gemaakt door de Fryske Akademy. De digitale versie is medio 2010 aan de Historische Woordenboeken online toegevoegd.

Tags: ,

Oudnederlands Woordenboek

Het Oudnederlands Woordenboek (ONW) is een wetenschappelijk woordenboek dat het oudste Nederlands beschrijft van circa 500 tot 1200. In het woordenboek zijn alle bronnen opgenomen die (deels) Oudnederlands van karakter (kunnen) zijn. Het ONW bevat ruim 9000 trefwoorden en circa 30.000 citaten. De citaatteksten zijn vertaald in modern Nederlands.

Tags: ,

Brieven als Buit

Het corpus Brieven als Buit bevat 1.000 Sailing Letters: Nederlandse brieven uit de tweede helft van de 17e tot de vroege 19e eeuw van en aan het thuisfront, die zijn buitgemaakt door kapers en in Britse archieven zijn bewaard. De teksten in het corpus zijn aangevuld met taalkundige informatie.

Tags: ,

Historische woordenboeken

Het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) stelt vijf wetenschappelijke historische woordenboeken via één zoekapplicatie gratis online beschikbaar voor onderzoekers, docenten, studenten en andere belangstellenden. Samen beschrijven ze de Nederlandse woordenschat van circa 500 tot 1976, en de Friese woordenschat van 1800 tot 1975.

Woord of citaat gevonden dat in onze historische woordenboeken ontbreekt? Meld het ons via het formulier.

Tags: ,

Terug in de taal

In deze rubriek bespreken we woorden of betekenissen die ooit in het Nederlands bestonden, maar nu verdwenen zijn. Om de week neemt een van onze historisch taalkundigen u mee terug in de taal.

Woord of citaat gevonden dat in onze historische woordenboeken ontbreekt?
Meld het ons via het formulier.

Tags:

DiaMaNT

DiaMaNT staat voor Diachroon seMantisch lexicon van de Nederlandse Taal. Het is een computationeel semantisch lexicon in ontwikkeling, dat betekenisinformatie over woorden door de tijd heen moet bieden. DiaMaNT legt verbanden tussen woordvormen en betekeniseenheden (concepten), en plaatst ze in de tijd.

Tags: , , ,

GiGaNT

GiGaNT staat voor Groot Geïntegreerd Lexicon van de Nederlandse Taal. Het is een computationeel lexicon in ontwikkeling van de Nederlandse taal vanaf de zesde eeuw tot en met het heden. Dit lexicon vormt straks een verzameling van woorden en woordgroepen in alle mogelijke spelling- en vormvarianten. Het biedt bij elk woord veel extra taalkundige informatie.

Tags: , , , ,

Nederlab

Nederlab is een webinterface die onderzoekers in staat stelt verspreide digitale historische corpora als eenheid te doorzoeken en te analyseren; dit geldt zowel voor de teksten zelf als voor de metadata.

Tags: ,

Eindhoven-corpus

Het Eindhoven-corpus is een verzameling Nederlandstalige geschreven en (uitgeschreven) gesproken teksten uit de periode van 1960 tot 1976. Het bevat materiaal uit kranten en tijdschriften en correspondentie tussen de regering en de Staten-Generaal, en diverse gesproken bronnen. Het is in diverse fases verbeterd en inmiddels bruikbaar gemaakt in een hedendaagse corpusapplicatie.

Tags: ,

Corpus Middel­nederlands

Het Corpus Middelnederlands is een verzameling van ruim 350 Middelnederlandse rijm- en prozateksten uit de periode 1300-1550. Het corpus bevat veel literair materiaal, waaronder de Beatrijs en de Reynaert.

Tags: ,

Corpus Gysseling

Het Corpus Gysseling is een verzameling 13e-eeuwse Middelnederlandse teksten. Het zijn voornamelijk ambtelijke en literaire teksten die gebruikt zijn als bronnenmateriaal voor het Vroegmiddelnederlands Woordenboek (VMNW). De teksten in het corpus zijn aangevuld met taalkundige informatie.

Tags: ,

Corpus Oudnederlands

Het Corpus Oudnederlands is een verzameling van al het bekende Nederlandse woordmateriaal uit de periode 475-1200. Het bestaat uit drie grote teksten (Wachtendonkse Psalmen, Leidse Willeram, Mittelfränkische Reimbibel) en een aantal kleinere teksten, fragmenten, losse woorden en plaatsnamen. Het corpus is taalkundig verrijkt met woordsoort en lemma, en is gebruikt als bronnenmateriaal voor het Oudnederlands Woordenboek (ONW).

Tags: ,

Corpora

Een corpus is een grote verzameling geschreven of gesproken teksten, gemaakt om een taal te kunnen bestuderen en beschrijven. Onze historische corpora zijn: het Corpus Gysseling, het Corpus Oudnederlands en het Corpus Middelnederlands. Ons hedendaagse corpus is het Corpus Hedendaags Nederlands (CHN).

Tags: , ,

Computationele lexica

Computationele lexica zijn gestructureerde datasets met woorden en taalkundige informatie over die woorden (woordsoort, uitspraak, betekenis, etc.), bedoeld om door een computerprogramma gebruikt te worden. De INT-lexica zijn GiGaNT, DiaMaNT, de IMPACT-lexica en het PAROLE-lexicon.

Tags: , ,

Terug naar het Rapenburg

Sinds februari 2018 is het Instituut voor de Nederlandse Taal gevestigd op een nieuwe locatie in Leiden. Het gebouw aan de Witte Singel is aan vernieuwing toe en wordt grondig gerenoveerd. Voor de komende jaren is Rapenburg 61 daarom het nieuwe adres van het instituut, vlak bij waar het allemaal ooit begon. Het begin Daarvoor…

Tags:

Hondsdagen

Op wat nu al de heetste dag van 2013 wordt genoemd zit ik woorden uit het Middelnederlandsch Woordenboek (MNW) te koppelen aan de bijbehorende woorden in het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT). Mijn oog blijft kleven aan ‘Hontdage’, dat ik met mijn zweterige vingers keurig vastplak aan ‘Hondsdagen’. Hondsdagen, wat zijn dat ook alweer? Iets…

Tags:

Da’s geen klein bier!

Wat woordenboeken ons vertellen over bier van vroeger.

Tags: ,


Terug naar 'Zoeken op tags'